Liderlik Eğitimleri: Oyun mu, Çözüm mü?

Geç saatte çalışan ekip üyesiyle konuşan yönetici

Liderlik eğitimlerinde artık neredeyse standart hâle gelmiş, genel geçer pek çok konu ve uygulama bulunuyor. Ekip yönetimi, iletişim, motivasyon, empati, çatışma yönetimi ve kişisel farkındalık… Bunların her biri elbette önemli. Ancak asıl soru şu: Bu içerikler, yöneticilerin ertesi gün iş yerinde karşılaşacakları gerçek sorunlara ne kadar çözüm sunuyor?

Örneğin;

  • “Bütün gün Instagram’da vakit geçiriyor, benimle aynı maaşı alıyor.” diyen bir çalışana yönetici nasıl yaklaşmalı?
  • Aralarında duygusal bir ilişki yaşanmış, ancak sonrasında ilişkileri sona ermiş ve aynı ekipte çalışmaya devam eden iki çalışanı yönetici nasıl yönetmeli?
  • Sürekli fazla mesai yapan, iş yükü giderek artan ve buna rağmen beklediği ücret artışını alamayan bir ekibin motivasyonu nasıl korunmalı?
  • Bir çalışan kendisine verilen görevi yerine getirmediğinde ve bunu “Zamanım yok.” diyerek açıkladığında yönetici nasıl hareket etmeli?

Bu tür sorular, yöneticilerin günlük çalışma hayatında karşılaştığı gerçek durumlardan yalnızca birkaçı. Ne var ki bu sorunlara doğrudan temas eden, farklı koşulları değerlendiren ve uygulanabilir çözüm yolları sunan eğitim içerikleri hâlâ oldukça sınırlı.

Bu Eğitimler Gerçekten Fayda Sağlıyor mu?

Bugün yöneticilerini geliştirmek isteyen şirketler, zaman zaman liderlik eğitimlerinin teorik ve bireysel gelişim ağırlıklı içeriklerle sınırlı kaldığını, eğitim sonrasında ise yöneticilerin benzer sorunlarla benzer yöntemlerle mücadele etmeye devam ettiğini görebiliyor.

Çünkü yöneticiler her zaman kendilerini gerçekleştirmek veya yeni bir liderlik yaklaşımı keşfetmek için eğitimlere katılmıyor. Bazen yalnızca mevcut personel sayısıyla iş yükünü nasıl yöneteceklerini, sürekli mesaiye kalan ekiplerini nasıl motive edeceklerini, çalışanlar arasındaki adaletsizlik algısını nasıl gidereceklerini ve işlerin aksamadan devam etmesini nasıl sağlayacaklarını öğrenmek istiyorlar.

Bir eğitim sırasında legolarla köprü inşa etmek, yeni bir şirketin CEO’su rolüne girerek senaryolar oluşturmak veya grup çalışmalarıyla farklı deneyimler yaşamak elbette keyifli ve öğretici olabilir. Bu uygulamalar, doğru kurgulandığında öğrenme sürecini destekleyen, katılımı artıran ve teorik bilgilerin deneyimlenmesine yardımcı olan değerli araçlardır.

Ancak burada önemli olan, bu uygulamaların eğitimin ne kadarını oluşturduğu ve gerçek iş hayatındaki sorunların çözümüne nasıl bağlandığıdır. Birkaç uygulama, grup çalışması veya simülasyonla geçirilen keyifli saatler, tek başına bir liderlik gelişimi sürecinin başarısını göstermeye yetmez.

Eğitim sonrasında sosyal medya hesaplarında “Bugün yeni modülümüzü tamamladık.” notuyla paylaşılan mutlu fotoğrafların, ertesi gün iş yerinde karşılaşılan sorunların çözümüne ne ölçüde katkı sağladığı da sorgulanmalıdır.

Çünkü bir yöneticinin gerçek sınavı, eğitim salonundaki senaryolarda değil, ertesi sabah ofisine geldiğinde başlar.

Sahadan Gerçek Sorular

Peki, daha önce bir liderlik eğitimine katıldıysanız aşağıdaki sorunlara yönelik çözüm yöntemleri gerçekten konuşuldu mu?

  • “Sürekli fazla mesai yapıyorum, buna rağmen beklediğim ücret artışını alamadım.”
  • “Şirketimizde işleyen bir sistem olmadığı için sürekli aynı sorunları yaşıyoruz.”
  • “Bütün gün internetten alışveriş yapıyor, buna rağmen benimle aynı maaşı alıyor.”
  • “Siz onu hiç masasında çalışırken gördünüz mü?”
  • “İlgili ekip geri dönüş yapmadığı için biz kendi işlerimizi tamamlayamıyoruz.”

Bunlar yalnızca birer çalışan şikâyeti değildir. Her birinin arkasında farklı yönetimsel, organizasyonel veya psikolojik nedenler bulunabilir. Dolayısıyla hepsine aynı yönetim yaklaşımıyla cevap vermek çoğu zaman yeterli olmayacaktır.

Yeni Atanan Yöneticinin Zorlukları

Üstelik konu yalnızca mevcut ekiplerin yönetimiyle de sınırlı değil.

Örneğin bugün yöneticilik görevine getirilen bir kişinin karşılaşacağı koşulları düşünelim:

  • Mevcut ekip içerisinden mi terfi etti, yoksa farklı bir şirketten mi transfer edildi?
  • Daha önce birlikte çalıştığı arkadaşlarına artık yöneticilik mi yapacak?
  • Ekibin yaş ortalaması yeni yöneticinin yaşının oldukça üzerinde mi?
  • Kendisine bağlı çalışanlar, yeni yöneticinin atanmasını nasıl karşılıyor?
  • Önceki yöneticinin yönetim tarzından kalan alışkanlıklar ve beklentiler neler?

Bu senaryoların her biri farklı bir başlangıç noktası ve farklı bir yönetim yaklaşımı gerektirir. Aynı eğitim içeriğini alan iki yöneticinin ihtiyaçları, deneyimleri ve çözüm aradıkları problemler birbirinden tamamen farklı olabilir.

Tam da bu nedenle liderlik eğitimlerinin, katılımcıların gerçek ihtiyaçlarından bağımsız, tek düze içerik ve yönlendirmelerle yürütülmesinin yeterli olmadığını düşünüyoruz.

Bilgi mi, Deneyim mi?

Peki, bu içerikleri kimler hazırlıyor ve hangi deneyimlerden besleniyor?

Bugün internet üzerinden veya yapay zekâ araçları aracılığıyla liderlik, iletişim, motivasyon ve yönetim konularında sayısız bilgiye ulaşmak mümkün. Hatta pek çok eğitim içeriğinin temel başlıklarını, örneklerini ve uygulamalarını bu kaynaklardan yararlanarak oluşturmak da mümkün.

Ancak bilgiye ulaşabilmek ile o bilgiyi gerçek iş hayatında doğru zamanda, doğru koşullarda ve doğru yöntemle uygulayabilmek aynı şey değil.

Örneğin, 20 yılını yalnızca üst düzey yöneticilik görevlerinde geçirmiş, farklı ekipleri, şirket yapılarını, krizleri, çalışan profillerini ve organizasyonel değişimleri bizzat yönetmiş bir kişinin deneyimi, yalnızca teorik bilgiden oluşan bir içerikle aynı değeri taşımaz.

Çünkü bu deneyimin içerisinde yalnızca başarı hikâyeleri değil; yanlış kararlar, başarısız uygulamalar, beklenmedik çalışan davranışları, yönetimsel çıkmazlar ve zaman içerisinde geliştirilen çözüm yöntemleri de bulunur.

Bir başka ifadeyle, bugün bilgi giderek daha erişilebilir hâle gelirken, gerçek deneyim ve bu deneyimin doğru aktarılması çok daha kıymetli bir unsur hâline geliyor.

Forlita ekibi olarak gerçekleştirdiğimiz değerlendirmelerde, liderlik gelişiminin bilimsel altyapı, psikolojik etmenler, saha deneyimi ve farklı yönetim senaryolarının birlikte ele alınmasıyla çok daha anlamlı hâle geldiğini görüyoruz.

Bir yöneticinin yaşadığı sorunu doğru analiz edebilmesi, çalışan davranışlarının arkasındaki nedenleri değerlendirebilmesi, kurumsal yapının etkilerini görebilmesi ve koşullara uygun bir yol haritası geliştirebilmesi gerekir. Bunun için yalnızca teorik bilgi değil, farklı sektörlerde ve farklı organizasyonel yapılarda edinilmiş deneyimlerin de eğitim sürecine dâhil edilmesi önemlidir.

Eğitim Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Sonuç olarak, liderlik eğitiminin başarısını eğitim salonunda geçirilen keyifli saatlerle değil, iş hayatına dönen yöneticinin karşılaştığı sorunlara artık daha farklı, daha bilinçli ve daha etkili yaklaşabilmesiyle değerlendirmek gerekir.

Eğitim almaya karar verirken yalnızca program başlıklarına, sunumlara veya uygulamalara değil; eğitimi hazırlayan kurumun, ekibin ve uzmanların akademik altyapısına, saha deneyimine ve karşılaştıkları farklı yönetim senaryolarına da dikkat edilmesini öneriyoruz.

Çünkü burada verilmesi gereken karar oldukça basit:

Aradığınız şey, hafta sonunu keyifli ve farklı bir etkinlikle geçirmek mi; yoksa hem yöneticinin gelişimine hem de şirketin kurumsal başarısına katkı sağlayacak, gerçek sorunlar üzerinden ilerleyen bir gelişim sürecine yatırım yapmak mı?

Bizce bu iki yaklaşım arasındaki fark, liderlik eğitiminin gerçek değerini belirleyen en önemli unsurlardan biridir.

Forlita Liderlik Eğitimi İçerik Ekibi

Leave A Comment